Ślad na ziemi –  św. Maksymilian Maria Kolbe – modlitwa i czyn

Życie jest drogą. Każdy z nas jest jak ten ziemski viator, pielgrzym – zdąża do celu, do Nieba. Na tej drodze zwykle nie idzie sam. To taka wspólna wędrówka. Z kimś obok. Z grupą. Ze wspólnotą Z Kościołem. Jest też przewodnik – Matka Kościoła, Maryja. Ona zna drogę najlepiej. Jej droga była dłuższa od naszej. Ona Kościół poczęła, zanim zaczął istnieć realnie jako Boża instytucja. Instytucja zbawienia. Ona zaczęła iść wcześniej. Ona poczęła Głowę Kościoła, Jezusa Chrystusa. To stało się pewnego dnia ludzkiej historii, w miasteczku Nazaret. A nawet wcześniej jeszcze, kiedy nie było kalendarzy. Przed początkiem wszystkiego. Za czasów – jeśli rzec tak można – Protoewangelii. I jeszcze wcześniej, kiedy Mądrość Boża, Sapientia, przewidziała Niepokalane Poczęcie Dziewicy Maryi. O. Maksymilian Maria Kolbe poznanie i dogłębne zrozumienie tej prawdy uczynił celem swego życia, a sam dogmat sformułowany przez Maryję w Lourdes: Qué soy ér ΄ Immaculada Councepsiou – postanowił wcielić w życie. Poszedł drogą do nieba wskazaną przez Niepokalane Poczęcie.
Święty Maksymilian zapytywał kiedyś: Kim jesteś, o Pani? Kim jesteś, o Niepokalana? Papież Jan Paweł II zdaje się dawać pełną odpowiedź na tamte pytania. Odpowiada na nie w encyklice Redemptoris Mater. Kościół już od Wieczernika (Zesłania Ducha Świętego) patrzył na Maryję przez Jezusa, a na Jezusa – przez Maryję. Nie było dziełem przypadku, że Matkę Jezusa (choć nigdy nie była „namaszczona” na apostoła) spotykamy w Wieczerniku między apostołami. Trwała razem z nimi na modlitwie. Trwała na modlitwie razem z Kościołem. Jako Matka Kościoła. Niepokalana.
O św. Maksymilianie Marii Kolbe napisano już wiele prac i książek, wypowiedziano mnóstwo słów. Nie sposób przedstawić tę postać, by nie narazić się na zarzut powtarzania się. Mówca czuje się trochę tak jak święty Paweł, gdy przemawiał do Ateńczyków. Wszak niejeden już raz hagiografowie ośmieszyli niejednego świętego, niejeden raz uczynili nudnym tematem, nieżyciowym i nierealnym osobnikiem rodzaju ludzkiego. Mówić o świętym nie jest łatwo. Także o św. Maksymilianie. A przecież jego życie i dzieło wciąż może fascynować – i fascynuje! – jeśli tylko nie spłaszczymy samej postaci do świętego obrazka, nie zamkniemy w odpustowe ramki, nie wepchniemy w statystyki liczb i wykresów.
O Maksymilianie Kolbem nie ma potrzeby mówić wzniośle. To był zwyczajny człowiek. Zwyczajny zakonnik franciszkański. Zwyczajny kapłan. Zwyczajny – to znaczy taki, jaki być powinien prawdziwy chrześcijanin. Nic więcej. To wystarczy, by być świętym. Jego życie i dzieło to opowiadanie przeczytane kiedyś przez każdego z nas. To opowiadanie o nas samych. Niestety, nasze opowiadania ledwie zaczęliśmy pisać... Potem brakło czasu na kontynuację; brakło pomysłów i chęci. Tymczasem św. Maksymilian swoje opowiadanie napisał do końca. Konsekwentnie. Od prologu po epilog.
Gdy 28 kwietnia 1918 roku kardynał Pompilij, udzielając święceń kapłańskich o. Maksymilianowi Marii Kolbe, wypowiadał znamienne słowa: Niech woń twego życia będzie rozkoszą Kościoła Chrystusowego – nie wiedział jeszcze, że ten młody żołnierz Chrystusa już wcześniej postanowił zostać świętym jak największym... Ostatecznie o. Maksymilian sformułował swoje postanowienie w Krakowie, po odbytych w lutym 1920-ego roku rekolekcjach. Wtedy to powstał jego regulamin życia, w którym zapisał: Muszę zostać świętym jak największym. Młody człowiek wiedział jednak, jak to jest z postanowieniami. Nawet o tych zapisanych – po jakimś czasie zapomina się. Dopisał więc obok: „Czytać co miesiąc!”. 
To imponujące, jak wiele śladów na ziemi może pozostawić jeden człowiek – w sensie dosłownym i w przenośni. Fizyczne ślady stóp szybko jednak znikają z życiowych dróg, albo są na tyle mało wyraźne, że są niewidoczne. Ślady duchowe i ślady umysłu – te trwają dłużej, bywa, że i przez wieki.
Ślady interesującej nas postaci napotykamy najpierw w Zduńskiej Woli. Tu się urodził Rajmund Kolbe. Zwyczajny chłopiec – i niezwyczajny zarazem; bo któryż to chłopak składa do skarbonki kieszonkowe, by kupić sobie na odpuście figurkę Niepokalanej? Potem widzimy go w seminarium. We Lwowie, w Krakowie. Już wtedy wyróżniał się umiłowaniem ideału. Na początku była nim Ojczyzna – chciał nawet porzucić habit dla munduru. Szybko jednak zrozumiał, że o inne bojowanie chodzi w tym życiu na ziemi (2Kor 10,4); że inną żołnierską służbę ma odbyć (2Tm 2,3). Pole walki zobaczył w Rzymie. Po ulicach Wiecznego Miasta, tuż pod oknami Watykanu, szły czarne pochody z Lucyferem na sztandarach. Wtedy już wiedział, do czego jest powołany... Na małej kartce odręcznie nakreślił wielki plan walki – walki o dusze. W tym celu powołał armię, która miała być liczna niczym gwiazdy na niebie. (Rdz 22,17). Rycerstwo Niepokalanej.
Zdawało się wszystkim, ze to tylko marzenia szaleńca, że armia rycerzy z papieru... O. Kolbe, po studiach w Rzymie, wraca do kraju. Pracuje, gdzie przełożeni każą. Jest w Krakowie. Wykłada w seminarium. Zaczyna wydawać miesięcznik „Rycerz Niepokalanej”. Kraków jednak okazał się za ciasny, nie tylko na małą drukarnię, ale nade wszystko – na wielką ideę. Przeprowadził się zatem do Grodna, ale i Grodno było za małe. Spakował się. Wsiadł do pociągu. Zatrzymał się w szczerym polu. Bez kapitału i bez fachowców, powstało miasto Maryi. Niepokalanów. Na mazowieckiej równinie było dużo miejsca. Tu mógł zgromadzić maryjne hufce. Stąd o. Maksymilian wyruszył na podbój świata. Wkrótce zwiadowczy oddział udał się daleko stąd. Do Japonii. Teren nie był łatwy. Zbocze góry. Chaszcze. Jednak Niepokalanej właśnie ten kawałek ziemi się spodobał. Nieprzystępny i niedostępny – nawet dla bomby atomowej. Niezniszczalny. Gdy przyszła wojna, po Nagasaki nie pozostał ślad, tylko cienie ludzi na ocalałym cudem murze domu. Tylko Mugenzai-no-Sono przetrwał. Mocny ślad świętego Maksymiliana. Wielki znak na japońskiej ziemi..
I wreszcie najświeższe ślady Maksymiliana na tej ziemi. Pawiak, aleja Szucha. Auschwitz, plac apelowy. Bunkier głodowy. Ave Maria! – śpiewane przez więźniów. Jakże inna była to kaplica od tamtej pierwszej, na podwarszawskich polach.
Ślady. Jak na jednego człowieka – dużo śladów na całej ziemi.
Święty Maksymilian – gdy wybrać się jego śladami – znaczył swoje istnienie modlitwą i czynem. Dla nieuważnego obserwatora życia o. Kolbe był przede wszystkim człowiekiem czynu, twórcą wielkich dzieł i budowli: Rycerstwa Niepokalanej, dwóch Niepokalanowów, wydawnictwa MI. Tak naprawdę jednak był przerastającym tamte czasy, charyzmatycznym apostołem, który przykazanie miłości Boga i bliźniego rozumiał dosłownie. Kochał wszystkich bez wyjątku, także nieprzyjaciół. Modlił się za nich... (Mt 5,44). W końcu – oddał swoje życie za przyjaciół swoich... (J 15,13).
Na próżno dziś szukać fizycznych śladów jego istnienia na ostatniej, wyłożonej kocimi łbami, uliczce w Niepokalanowie; inne, jeśli nawet zostały, pokrył asfalt. Możemy jedynie domyślać się odcisków palców na deskach kaplicy. Jednak i tu w Niepokalanowie, jak i w wielu innych miejscach w Polsce, w Japonii, także we Włoszech, na terenach obecnej Litwy, Białorusi, Ukrainy – możemy dotknąć miejsc, które dotykały jego stopy, które obejmował jego wzrok, otaczał jego duch i kochało jego serce. Zduńska Wola, Pabianice, Kraków i Lwów, Grodno i Wilno, Nagasaki i Rzym. Niepokalanów i Mugenzai-no-sono. Wreszcie – Auschwitz... 
Zdarzyło się, że uciekł więzień. Nazajutrz, spędzono szaro-sine pasiaki na plac apelowy. Eins, zwei, drei... zehn... Dziesięciu wspaniałych stanęło obok. Obok życia. Stłoczeni wokół siebie. Na zatracenie. Nie było nikogo, kto chciałby ich przeprowadzić przez ciemną dolinę. Ostatni podszedł. Myśleli, że może on zna drogę. Lecz ten tylko płakał za żoną, za dziećmi. Na obozowym podwórku dzień był zwyczajny, nijaki. Mżył deszcz. Płakało niebo. I wtedy z szeregu wystąpił więzień. Konsternacja. Ordnung musst sein! Lecz ten spokojnie wyjaśnił powód swojej niesubordynacji. Chciał się zamienić. Dać świadectwo Prawdzie. O. Maksymilian podszedł do zgniecionej, jak grudka ziemi, grupki numerów. Powiódł je na zielone pastwiska, poprzez ciemny, betonowy bunkier. Ostatni ślad człowieka. Ale, czy na pewno?
Po latach, gdy Niepokalanów nie mógł wydawać miesięcznika – „Rycerz Niepokalanej” w dziesiątkach, w setkach tysięcy egzemplarzy wciąż był obecny w polskich domach. Archiwalne numery – to także były jego ślady. Ślady o. Maksymiliana. Iluż to młodych ludzi poznawało Niepokalaną po tych właśnie śladach. 
W gruncie rzeczy św. Maksymilian nie przykładał wagi do fizycznych wielkości materii. Ani kubatura budynków, ani wysokość masztu anteny radiowej, ani maszyny drukarskie, coraz nowocześniejsze i z Zachodu, ani nawet nakład „Rycerza” idący w dziesiątki, setki tysiące egzemplarzy – nie robiły na nim wrażenia. Jedyne, co pochłaniało jego umysł i serce to – Ideał MI. Niepokalana. Nie sposób zrozumieć o. Kolbego bez tej idei. I bez modlitwy. W świadomości świadków tamtych czasów pozostał niczym Symeon z Jerozolimy, hezychasta skupiony w Bogu, nieobecny w miejscu przebywania. Trwał godzinami niczym ludzki komunikant przed Boską Hostią. Prowincjał, o. Anzelm Kubit, przypadkowy obserwator wydarzenia, patrzył z niedowierzaniem na ten ślad człowieka, który sam na rydwanie ducha ulatywał gdzieś daleko. W inny wymiar rzeczywistości. Do Boga. To był św. Maksymilian. Tak się modlił. Jego największym i niespełnionym do dzisiaj marzeniem, była codzienna i całodobowa adoracja Najświętszego Sakramentu w klasztornej kaplicy, w Niepokalanowie. Oto, co liczyło się dla owego herosa ducha w kruchym i schorowanym ciele człowieka.
Jednak my, ludzie mniej zwyczajni od najzwyczajniejszego człowieka na ziemi, od św. Maksymiliana, inaczej widzimy, inaczej słyszymy. Nasze oczy dostrzegają właśnie ową kubaturę, ową wysokość, długość i szerokość. Podziwiamy straż pożarną mnichów, chyba jedyną taką na świecie i wciąż największy na tym globie katolicki monastyr. Na nas robi wrażenie cztery miliony członków Rycerstwa Niepokalanej. Robi wrażenie współczesny Niepokalanów w Polsce i Japonii; robią wrażenie Niepokalanowy rozsiane po całym świecie. 
Zatem, spójrzmy na to, co potrafimy dostrzec. Na życie i czyny człowieka, o. Kolbego.

Kto to jest św. Maksymilian?
W swoim czasie był w kraju znaną personą, choć nie zabiegał o rozgłos. Przed wojną znała go cała Polska. Dziś – zna cały świat. Św. Maksymilian Maria Kolbe (1894-1941). Franciszkanin. Twórca Rycerstwa Niepokalanej oraz Niepokalanowa w Polsce i Japonii. Jego miesięcznik „Rycerz Niepokalanej” wychodził w setkach tysięcy egzemplarzy. Wydawał także „Małego Rycerzyka” dla dzieci. Pod strzechy i do miast trafiała katolicka gazeta codzienna – „Mały Dziennik”. Człowiek czynu i modlitwy. Misjonarz, wykładowca teologii, budowniczy i wydawca. A nade wszystko – kapłan. Tak się przedstawił w Auschwitz, gdy przyszło mu z własnej woli umierać z miłości dla bliźniego.

1. Największym jednak i pierwszym dziełem o. Kolbego było Rycerstwo Niepokalanej. Wszystko, co czynił – czynił dla Niepokalanej. Ona była jego inspiracją, miłością i celem. 

Co to jest Rycerstwo Niepokalanej?
Militia Immaculatae (MI), to – jak mówił św. Maksymilian – życie. Całość życia katolickiego w nowej formie, polegającej na łączności z Niepokalaną, Wszechpośredniczką naszą u Jezusa. Chodziło zatem ojcu Maksymilianowi o rzecz najistotniejszą dla każdego człowieka – życie! Życie odnowione przez Maryję. I dla Niej. Chodziło o życie wieczne, o zbawienie.
Gdzie i kiedy powstało Rycerstwo?
Rzecz dokonała się w Rzymie, 16 października 1917 roku. Trzy dni po ostatnim objawieniu Matki Bożej w Fatimie. Św. Maksymilian był bacznym obserwatorem wydarzeń. Widział, że zło jak zaraza atakuje zdrową tkankę ludzkiej duszy, że się rozszerza. Potrzebne było zatem antidotum, taka „święta Penicylina”, by chorobę powstrzymać i wyleczyć człowieka.
W małym pokoiku, w obecności Niepokalanej, figurki stojącej na stoliku, podpisano stosowny dokument. Mocą postanowień w nim zawartych ogłaszano zaciąg pod nową armię. Tak powstała MI. Militia Immaculatae. Po dwu latach, Rycerstwo znalazło podatny do rozwoju grunt w Polsce, w Krakowie. Tradycyjna i głęboko zakorzeniona pobożność maryjna Polaków stanowiła mocny atut dla rozwoju MI. Wkrótce Rycerstwo przeniknęło niemal do wszystkich środowisk społecznych. Stało się ruchem masowym. Już za życia Założyciela, MI uzyskała błogosławieństwo i zatwierdzenie władz kościelnych jako „pobożny związek”. Wkrótce „związek” liczył milion członków. A papież Pius XII nazwał go „instytucją opatrznościową”. Rzeczywiście, dzieła apostolskie prowadzone przez Rycerstwo Niepokalanej, tak w Polsce, jak i w Japonii, były imponujące.
W 80-tą rocznicę powstania MI, 17 października 1997 roku, Rycerstwo Niepokalanej uzyskało status międzynarodowego stowarzyszenia wiernych. Można powiedzieć: upubliczniło się na całym świecie, upowszechniło w całym Kościele. Obecnie rycerzy Niepokalanej na całym świecie jest ponad cztery miliony!
Dlaczego MI?
Św. Maksymilian, chcąc nadać Rycerstwu cechę katolickości, czyli powszechności, pomyślał o MI jako o ruchu masowym, obejmującym wszystkich wiernych. Zdobyć cały świat dla Niepokalanej Dziewicy, by Ona, a przez Nią Chrystus zakrólował w duszach wszystkich ludzi – tak święty Maksymilian streścił cel i program MI. Przez Maryję droga do nieba najpewniejsza, najlepsza i najkrótsza. Jej życie jest doskonałym drogowskazem. Z Niepokalaną można dojść jedynie do nieba. A więc, niebo dla wszystkich. Nie według uznania – dla wtajemniczonych w arkana gnozy, dla uczonych, dla swoich...
Święty Założyciel przewidział trzy formy uczestnictwa w działalności Rycerstwa: MI-1, MI-2, MI-3.
MI-1. To główny nurt. Autentyczny ruch społeczny i katolicki, nieskrępowany żadnymi strukturami, obliczony na szerokie rzesze wiernych. Stanowi bazę, z której rekrutują się członkowie pragnący pracować w stopniu wyższym: MI-2 i MI-3.
MI-2. Są to grupy zorganizowane. Koła. Tu prowadzi się kierowaną formację członków. To więcej niż szkolenie. Chodzi nie tylko o umysł, ale i o rozwój duchowy. Koła funkcjonują jako konkretne wspólnoty. Mają swoje zarządy i strukturę organizacyjną.
MI-3. Do tej grupy należą członkowie MI, którzy pragną i mogą poświęcić siebie i cały swój czas apostolstwu. Apostolstwo bowiem jest istotnym przejawem działalności MI. Ci członkowie posługują w Niepokalanowach, w centrach kierowniczych; pracują w domach maryjnych, męskich i żeńskich instytutach bądź zgromadzeniach o inspiracji kolbiańskiej.
Wspólnym elementem i najważniejszym we wszystkich formach MI jest poświęcenie się Niepokalanej. Głównym zadaniem Rycerstwa jest więc wypełnianie misji Kościoła: szerzenie Królestwa Chrystusowego pod opieką i za pośrednictwem Niepokalanej. Rycerz z natury swej jest misjonarzem i apostołem. Pierwszym grzesznikiem, którego należy nawrócić, jest on sam.
Sposobów posługiwania jest wiele. Wiele też istnieje narzędzi, by apostolstwo to czynić skutecznym: pióro, mikrofon, ekran, komputer, internet, multimedia... Wreszcie, najprostsze – słowo. I oczywiście, wytrwała, ufna modlitwa. Różaniec. Jest też cierpienie... Jeśli krew męczenników jest ziarnem chrześcijan, to cierpienie daje wzrost temu ziarnu.
Najważniejsze jednak jest świadectwo własnego życia...
Tak naprawdę – największą pracę wykonuje sam Matka Boża. W tym tkwi tajemnica skuteczności Rycerstwa. Jeśli rycerz odda się Jej całkowicie, bez reszty; jeśli będzie Jej „bezwolnym” narzędziem – zbawienie stanie się masowe. Zapewnia o tym Jej Rycerz, św. Maksymilian: Małej wiary, czemu zwątpienie zakrada się do serca? Nieście wszędzie miłość i ufność ku Niepokalanej, a ujrzycie, że wnet z oczu najzatwardzialszych grzeszników popłyną łzy skruchy, opróżnią się więzienia... pokój i szczęście wyniszczy niezgodę i ból, zmieni się oblicze ziemi. 
Aktualność MI.
Nie brakuje i dzisiaj ludzi znękanych i smutnych. Grzesznych. Są wszędzie. Trzeba się tylko rozejrzeć. Wejść do szkół i supermarketów. Wyjść na pola. Zaglądnąć do sal wykładowych. Pofatygować się do radia i telewizji. Wejść na salony sztuk pięknych i niepięknych; nie omijać politycznych gabinetów. Grzesznicy są wszędzie. Bracia nasi. Pracują w handlu, usługach, przemyśle. Niewolnicy. Nie znają, co to niedziela, co święto. Dla nich Rycerstwo jest wybawieniem, bo Rycerstwo przesiąknie wszystko i w duchu zdrowym uleczy, wzmocni i rozwinie dla większej chwały Bożej przez Niepokalaną i dla dobra ludzkości. Tu ważna uwaga: rycerz nie walczy z grzesznikami. Rycerz Niepokalanej walczy z grzechami! A jedynym motywem tej walki jest miłość bez granic ku Sercu Przenajświętszemu Pana Jezusa!

2.   Drugim dziełem św. Maksymiliana był Niepokalanów. 
Niepokalanów powstał dla rycerzy Niepokalanej. Tu jest ich baza, z której wyruszają na bezkrwawy, zbawczy bój. Jeszcze za życia o. Kolbego Niepokalanów stał się swoistym warsztatem pracy nad człowiekiem Warsztat ten oparty był na dwóch filarach – na Rycerstwie Niepokalanej oraz na samym klasztorze (wydawnictwie).
Co to jest Niepokalanów?
Klasztor powstał w 1927 r. Niepokalanów to miejsce, które założył, w którym przebywał i w szczególny sposób działał św. Maksymilian Maria Kolbe. To główny, choć nie jedyny, warsztat jego pracy. To główny warsztat pracy jego współbraci. Tak nazwał to miejsce ks. kard. Karol Wojtyła, podczas uroczystości ku czci bł. Maksymiliana Kolbego. Ćwierć wieku temu, gdy przybył do Niepokalanowa jako papież, ponownie nawiązał do tamtej myśli: „Niepokalanów – miasto Niepokalanej. Klasztor Niepokalanej. Środowisko Niepokalanej. Warsztat pracy Niepokalanej”. 
Już sama nazwa „Niepokalanów” – ma ogromne znaczenie. Stanowi niejako jego definicję. Bo to nie tylko jakiś tam nowoczesny warsztat pracy technicznej. To warsztat pracy – dla Niepokalanej. Tutaj nic innego się robi. Ale jest jeszcze jeden wymiar owej „niepokalanowości”, wymiar o wiele ważniejszy. Niepokalanów to przede wszystkim warsztat pracy nad człowiekiem, nad samym sobą. O. Maksymilian zaczynał to dzieło, dzieło bycia świętym – świętym jak największym – w pojedynkę. Wszedł do tego warsztatu sam, jako mistrz i uczeń. Za nim przyszli pracować nad sobą franciszkańscy zakonnicy. Setki zakonników.
Jak każdy warsztat, tak i ten posiada swoje narzędzia, swoje technologie, takie własne know how. A że praca ta ma wymiar duchowy, zatem i narzędzia są tu szczególne. Jest to wszak warsztat pracy bardzo ważny, istotny; warsztat pracy nad człowiekiem. I to nie tylko nad tym zwyczajnym mieszkańcem klasztoru – zakonnikiem; ale nad każdym człowiekiem, który przybędzie do sanktuarium jako pielgrzym, czy choćby jako turysta. Dlatego też nad furtą niepokalanowskiego klasztoru można wywiesić szyld z napisem: „Niepokalanów – Warsztat pracy nad człowiekiem”. 
W dobie wyznawanego i nauczanego tak zdecydowanie przez Jana Pawła II personalizmu, ten dział pracy, ten warsztat, jest niezwykle potrzebny. Nie jest to łatwa praca. Praca nad sobą. Warto się jednak jej podjąć i uzyskać „promocję” – bo tylko wtedy może wydać ona owoce na zewnątrz. To trud jaki zadał sobie niegdyś Diogenes szukając w biały dzień z latarnią w ręku człowieka. Taki sobie postawił cel: znaleźć jednego człowieka! Świętego Maksymiliana nie zadawalało tak minimalistyczne podejście do sprawy. Był maksymalistą, maksymilianem poszukiwań! Chciał odszukać wszystkich ludzi, aby poprowadzić ich śladami Maryi Niepokalanej do Jezusa Chrystusa. 
Ten warsztat od samego zarania był bardzo współczesny i na czasie. Nawet te czasy wyprzedzał. To był zgoła pionierski zakład pracy: zarówno, gdy idzie o jego zewnętrzny wymiar, rozumiany jako pełna rozmachu działalność na rynku edytorskim; jak i jego wymiar wewnętrzny – Rycerstwo Niepokalanej: masowy ruch formujący zastępy „samo-formujących się poszukiwaczy ludzi”. Jednocześnie – rzecz wymowna – warsztat ten nosił nazwę Niepokalanów, co niejako nadawał azymut, „wymuszał” kierunek działania. Święty Maksymilian pragnął, aby wszystkim, którzy przy tym warsztacie staną, i wszystkim, którym przyjdzie zeń korzystać, przychodziła do głowy i serca ta sama myśl – Niepokalana. Bo Niepokalanów to znaczy miejsce, dom, zagroda, sanktuarium Niepokalanej. To znaczy – serce i dusza dla Maryi.
O. Kolbe działał energicznie i wszechstronnie. Skarżył się, że słońce zbyt wcześnie zachodzi, że mało godzin dobie, że zegar zbyt szybko przesuwa wskazówki, by był czas na przemyślenia. Wiedział, że wiele trzeba przemyśleć, aby być przekonanym o tym, co się robi, i w ten sposób pogłębiać teoretyczne podstawy życia. W skrócie tak można ująć jego przemyślenia: człowiek ma jedyny, ogromny skarb – życie; a w życiu nic większego nad miłość, nad szczęście. Wszyscy pragną miłości; wszyscy szukają szczęścia. I nie znajdują. Dlaczego? Bo szukają szczęścia bez granic. Bo szukają tam, gdzie go nie ma. Na ziemi. A ono – w Niebie. On wiedział, że do Nieba droga daleka i trudna. Znał jednak przewodnika. To była Niepokalana. Maksymilian tę drogę na nowo odkrył. Dla siebie. Dla chrześcijan.
Można by więc powiedzieć, że pielgrzymowanie we wierze prezentowane poprzez życie i działalność św. Maksymiliana, były swego rodzaju antycypacją encykliki Jana Pawła II, Redemptoris Mater; „wcieleniem” jej treści w praktykę chrześcijańskiego życia. Święty dobrze wiedział, że ma do dyspozycji dwojakie narzędzia: nadprzyrodzone i zwyczajne. Te pierwsze to modlitwa, ofiara, pokuta, cierpienie. Wymienia tu nawet pracę – pracę fizyczną. Narzędzia zwyczajne, „przyrodzone” – to cała ta, uruchomiona przez niego, maszyneria: technika na usługach Niepokalanej dla Chrystusa, dla Kościoła. Zaczął od małego poletka Pana Boga. Było tego zaledwie pięć hektarów. Z biegiem lat Niepokalanów powiększał się, rósł. Grupka kilku zapaleńców znalazła wkrótce licznych naśladowców. W pewnym czasie pracowało w Niepokalanowie ponad 700 zakonników! Nakłady czasopism osiągały zawrotne ilości, nawet wedle współczesnych kryteriów – pół miliona, osiemset tysięcy, milion egzemplarzy miesięcznie. 
Wyznacznikiem rozwoju Niepokalanowa są dziś dwa sanktuaria: maleńka drewniana kaplica z 1927 roku – i pokaźna bazylika zbudowana 50 lat temu. One pokazują wielkość wzrostu. Pokazują ogrom pracy wykonanej w warsztacie Niepokalanej. Tak naprawdę bowiem, to Ona jest matką tego sukcesu. „Maryja, całkowicie poddana Bogu i zupełnie zwrócona ku Niemu, u boku swego Syna, jest najdoskonalszą ikoną wolności i wyzwolenia ludzkości i wszechświata. To ku niej Kościół, którego jest Matką i wzorem, winien zwracać swój wzrok, by zrozumieć w pełni sens swej misji” (Redemptoris Mater, 37). Święty Założyciel dwóch Niepokalanowów, Rycerstwa Niepokalanej, licznych dzieł apostolskich w kraju i za granicą – zrozumiał tę misję w pełni. Narzędzia, jakich użył okazały się doskonałe, a środki właściwe. I wtedy. I teraz.
Gdy niepokalanowskie uliczki przemierzał jeszcze za swego życia święty Maksymilian, jego warsztat oparty był – jak wspomniano już – na dwóch filarach: na Rycerstwie Niepokalanej oraz na samym klasztorze. 
Dzisiaj warsztat ten stanowią trzy wielkie działy; swego rodzaju „zbawczy trójkąt”. Są to – Rycerstwo Niepokalanej, klasztor, oraz Sanktuarium Najświętszej Marii Panny Niepokalanej Wszechpośredniczki Łask. Niepokalanowska świątynia najpierw została podniesiona do godności bazyliki mniejszej (uczynił to papież Jan Paweł II, w roku 1980), by 25 marca 2004 r. dostąpić podniesienia jej do rangi Ogólnopolskiego Sanktuarium NMP Wszechpośredniczki Łask. Trzeba tu dodać, że również kaplica św. Maksymiliana otrzymała status sanktuarium. Dokonał tego JE Ks. Kard. Józef Glemp, Prymas Polski. Odtąd Niepokalanów stał się celem pielgrzymek. To ogólnopolskie Sanktuarium maryjne istnieje dla urzeczywistniania celu Rycerstwa Niepokalanej, czyli dla rozszerzania Królestwa Bożego przez ewangelizację i uświęcenie wszystkich pod płaszczem Niepokalanej.

W ubiegłym roku, święcono w Niepokalanowie trzy wielkie rocznice. W istocie były to pomniki postawione niegdyś przez św. Maksymiliana: w Rzymie, Niepokalanowie i – w Niebie. Najstarszy monument to MI. Minęło 100 lat od chwili powstania Rycerstwa Niepokalanej. Niewiele młodszym jest inne dzieło, budowla – Niepokalanów. To już 90 lat, jak istnieje miasto Niepokalanej. I wreszcie trzecia rocznica upamiętniała twórcę tamtych dwóch dzieł – symboliczną figurę naszych czasów. Ćwierć wieku temu, papież Jan Paweł II kanonizował bł. Maksymiliana. Trzy wielkie rocznice. I jeden człowiek. Zwykły chrześcijanin. Święty.
o. Stanisław M. Piętka OFM Conv.