Co to znaczy głosić Chrystusa w duchu MI?

Jesteśmy w przededniu setnej rocznicy powstania MI. To dobra pora do zastanowienia się nad Rycerstwem Niepokalanej: jego istotą, specyfiką, celem, aktywnością i kondycją − zwłaszcza w jego wymiarze zasadniczym: MI-ja. Dla o. Kolbego, jak wiemy, najważniejszym, podstawowym i wręcz fundamentalnym zadaniem, celem była chwała Boża, rozszerzanie królestwa niebieskiego już tu na ziemi. Innymi słowy: było dzielenie się Chrystusem ze wszystkimi, z całym stworzeniem (por. Mk 16, 15). Zanim udał się w podróż na rozległe przestrzenie ziemskiego globu i jego actio ad extra zaczęła nabierać rozmachu, skupił się najpierw na officium ad intra. To oficjum − rozumiane jako szczególny rodzaj nabożeństwa: pobożności, świętości − stanowiło punkt wyjścia; zapewniało pełną obfitość dla siebie, którą mógł dzielić się z innymi. 
Czym albo Kim była ta obfitość? Był nią sam Chrystus. Kto mógł mu najpełniej napełnić serce Chrystusem? Tę pełność zapewniała mu Niepokalana. Dlatego oddał się Jej bezgranicznie. Stał się Jej alter ego. Odtąd już nie żył on − Maksymilian, lecz żyła w nim Niepokalana (por. Ga 2, 20). Żył jak Ona. Postępował jak Ona. Kochał jak Ona. Był posłuszny jak Ona. Maryja był nieskalana, czysta. Maksymilian także wybrał „białą koronę”. Maryja nie potrafiła przejść obok Samarytanina, człowieka w potrzebie; była w Kanie Galilejskiej i stała pod Krzyżem.  Ojciec Kolbe także − był w Nagasaki i stanął w Auschwitz. Maryja kochała Jezusa najbardziej z ludzi. On z miłości do Chrystusa uczynił całość i sedno życia katolickiego. Maryja powiedziała Bogu: Niech mi się stanie; on także był posłuszny, aż do śmierci; a była to śmierć krzyżowa (por. Flp 2, 8). 
Rycerstwo Niepokalanej zostało powołane do realizacji misji zapisanej w Ewangelii. W rzeczy samej jest ono wręcz predestynowane do głoszenia Chrystusa, i to na całym świecie, wszystkim ludziom; więcej nawet − wszelkiemu stworzeniu (por. Mk 16, 15). Św. Maksymilian nie był li tylko misjonarzem franciszkańskim. Był misjonarzem niepokalanowskim − samej Niepokalanej; był niepokalanowskim głosicielem Chrystusa. Bo czym w tamtym czasie był Niepokalanów? Owszem, klasztorem franciszkańskim, ale przede wszystkim grodem Maryi, miejscem zgrupowania Jej Milicji. Celem działań tej „milicji” nie było głoszenie światu jej Hetmanki, lecz − Chrystusa. 
Dlaczego zatem napotykamy na tak wiele słów o Niepokalanej w MI? To proste. Święty Maksymilian pragnął ukazać Matkę Boga jako człowieka, który w najdoskonalszy sposób głosił swojego Syna. Niepokalana wszak była Jego Matką: urodziła Syna Najwyższego, pielęgnowała Go, myła, karmiła, wychowywała, uczyła pacierza, prowadziła do Jerozolimy na pielgrzymkę. Miłowała Go − najpiękniej. Była dlań nauczycielką i mistrzynią, Jego pierwszym apostołem i misjonarzem. Dlatego wszędzie tam, gdzie przybywał o. Maksymilian, a z nim Rycerstwo Niepokalanej, zawsze zjawiała się z nim Maryja − w figurce Niepokalanej, w Cudownym Medaliku, w „Rycerzu”, w „Rycerzyku” − albo choćby w westchnieniu lub w myśli: „O Maryjo bez grzechu poczęta, módl się za nami, którzy się do Ciebie uciekamy, i za wszystkimi, którzy się do Ciebie nie uciekają, a zwłaszcza za masonami”. 
Święty Maksymilian cel MI określił jednoznacznie: starać się o nawrócenie grzeszników i o uświęcenie wszystkich pod opieką i za pośrednictwem Niepokalanej. Słowa te wyraźnie wpisują się w chrystocentryczny wymiar duchowości MI. Toteż, gdy udał się na wspomniane ad extra (do Japonii), głosił tam Chrystusa na Jej sposób: matczyny, Maryjny. W duchu Rycerstwa Niepokalanej. Ten „duch” objawił się już pod krzyżem: Oto Syn Twój. Oto Matka Twoja (por. J 19, 26-27). Jan wziął swoją Matkę do siebie, a Ona zaprowadziła go do Wieczernika. Odtąd razem będą głosić Chrystusa.
Scena pod krzyżem i testament z krzyża mają w sobie coś z ducha Rycerstwa. Rycerz to Jan. Jak przystało na rycerza ma swoją Panią Matkę. To Maryja. Łączą ich odtąd szczególne więzy miłości: matczynej i rycerskiej. Zapewne w sposób niezamierzony przez o. Kolbego, tamta scena niejako przebija przez Dyplomik MI i przez apostolską aktywność Rycerstwa, w nowej formie i nowych słowach, które zostawił nam św. Maksymilian, przekonując, że „miłość bez granic ku Sercu Przenajświętszemu Pana Jezusa, aby jak najwięcej dusz jak najściślej z Nim przez Niepokalaną połączyć, jest naszym jedynym bodźcem”.
Miłość nie szuka swego. Dzieli się. Ojciec Kolbe ów obowiązek dzielenia się Chrystusem uczynił pierwszym i zasadniczym elementem swojego życia i aktywności. Ten obowiązek zlecił Rycerstwu. Żeby jego misja mogła być skuteczna dał swoim uczniom − rycerzom − Niepokalaną za Matkę, a ci od tej godziny wzięli Ją do siebie (por. J 19, 27). 
Było ich siedmiu. Weszli do sali. Wszyscy trwali jednomyślnie na modlitwie razem z Maryją, Matką Jezusa (por. Dz 1, 13-14). Tam napełnieni zostali bogactwem Niepokalanego Poczęcia, i zaczęli mówić obcymi językami. Zdumiewali się wszyscy słysząc ich głoszących Chrystusa w ich językach (por. Dz 2, 4.11-12). 
Totus sibi et sic totus omnibus ex superabundantia. 
Cały dla siebie i jako ten cały, dzielący się swoją nadobfitością z innymi. 
Tę całość i tę nadobfitość stanowiła w każdym rycerzu Niepokalana. To Ona nawraca. Ona uświęca. My jesteśmy tylko bezużytecznymi narzędziami, solą zwietrzałą…

Nie umiemy żyć, 
Nie umiemy myśleć, 
Nie umiemy patrzeć, 
Nie umiemy słyszeć, 
Nie umiemy niczego przewidzieć, 
Nie umiemy z nieszczęść 
Wyciągnąć zbawiennych nauk…
NIEPOKALANA − umie. Ona potrafi. 
W kontekście do słów poety nie sposób nie nawiązać do znamiennych pytań, które zadał o. Kolbe swoim słuchaczom i czytelnikom w dniu 2 lipca 1937 r., w święto Nawiedzenia Matki Bożej: „A czy pomyślałeś kiedy o tym, kim ty się stajesz wtedy, kiedy już nie ty działasz, ale Ona sama w tobie i przez Ciebie miłuje Boga i ludzi? Czy zdajesz sobie sprawę z tego, że wówczas twoje uczynki mierzone są Jej godnością? Że w Jej rękach stają się czyste, nieskalane jak Ona cała czysta i niepokalana…? I czyż możesz czego więcej pragnąć?”. 
Święty uważał, że tylko bezgraniczne oddanie się Niepokalanej pozwala i umożliwia najpełniej zjednoczyć się z Chrystusem i najlepiej, najskuteczniej głosić Jego naukę. Jest to w istocie życiowa droga per Immaculatam ad Christum. Przez Niepokalaną do Chrystusa: do Przenajświętszego Serca Pana Jezusa. Święty pisząc, że jest „narzędziem” Niepokalanej, wyrażał myśl o „narzędziu w rękach Chrystusa”, podobnie jak przez „wolę Niepokalanej” rozumiał wolę Bożą. W istocie kolbiańskie tezy i wnioski teologiczne, w tej mierze odnoszą się de facto i ostatecznie do Chrystusa.
Motywem życia i aktywności, zarówno tej ad intra, jak i wypływającej z niej actio ad extra było życie Matki Bożej. Ojciec Kolbe zaproponował zupełnie inny rodzaj naśladowania. Nie było to proste następstwo podążania (sequere) za wzorem, ale powierzenie się, oddanie się owemu wzorowi, w tym wypadku − Niepokalanej. Żyć jak Ona. Zwiastować Chrystusa: swoją obecnością, każdym słowem, ruchem, gestem, czynem. 
Tego typu postawę i ten sposób apostołowania − głoszenia Chrystusa − odkrywamy przyglądając się życiu św. Maksymiliana i wczytując się w jego pisma. Głównym motywem i sensem życia o. Maksymiliana była gorąca miłość do Matki Bożej, totalne i bezwarunkowe zawierzenie Maryi. W ten sposób powstała nigdy dotąd niespotykana więź naśladowcy ze swoim Ideałem − Niepokalaną. Ta więź zrodziła się już w dzieciństwie, kiedy to jako mały chłopiec kupił sobie na odpuście „figurkę Niepokalanej za 5 kopiejek”. Inni chłopcy w jego wieku kupowali słodycze albo zabawki. Tę więź budował również i rozwijał w niższym seminarium we Lwowie, gdzie pewnego dnia złożył swój indywidualny młodzieńczy ślub „z twarzą na ziemi” przed obrazem Niepokalanej, „że będzie walczył dla Niej”. „Jak – nie wiedziałem, ale wyobrażałem sobie walkę orężem materialnym..., dziś... wiem już, o jaką walkę Niepokalanej chodziło” – pisał. Chodziło o głoszenie Chrystusa w duchu Maryjnym. W duchu Rycerstwa Niepokalanej. Bez misjonarskich fajerwerków. W niebie większa jest radość z jednego grzesznika, który się nawraca, niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy nie potrzebują nawrócenia (por. Łk 15, 7).
Te wspomnienia i wszystkie późniejsze wypowiedzi Świętego oraz cała Jego działalność wskazują, że głównym motywem i „motorem” wszystkich jego inicjatyw była niezwykła więź miłości syna i Matki. Ojciec Kolbe wiele razy otwarcie mówił o swoim uczuciu do Niepokalanej, o tym, że stanowi z Nią niejako jedno ciało. Więź owa wszak nie oznaczała związku partnerskiego, lecz oznaczała służbę: postawę nieustannego fiat. Niech mi się stanie. I stało się! Wielkie rzeczy uczynił Jej Wszechmocny (por. Łk 1, 49). Wielkie rzeczy uczynił też Wszechmocny św. Maksymilianowi. Znają go i błogosławią wszystkie pokolenia... w Polsce, w Japonii; Znają też i błogosławią Rycerstwo Niepokalanej, bo ujrzały Boże zbawienie, które głosiło wobec narodów: światło na oświecenie pogan i chwałę polskiego ludu (por. Łk 2, 30-32). 
Zarówno o. Kolbe, jak rycerskie zastępy − często ze zdziwieniem i niedowierzaniem zadają tamto stare pytanie: Skądże mi to? Jak to się stanie?
Z pomocą przychodzi Niepokalana. Ona wie najlepiej jak rozgłaszać po świecie Imię Chrystusa. Czyni to od wieków − z Lourdes, Fatimy, La Salette. Przyprowadza do Najświętszego Serca Pana Jezusa, Jej Syna, grzeszników. To nie św. Maksymilian, nie MI − to Niepokalana. A my? My jesteśmy tylko narzędziami w Jej rękach, w Jej apostolskim dziele. W tak skromny sposób głosimy Chrystusa. Ona sama wybiera rodzaj służby i drogę. W duchu Niepokalanej i Jej Rycerstwa.
W istocie, „cel Rycerstwa Niepokalanej jest celem Niepokalanej. Ona przecież jako Współodkupicielka pragnie rozszerzyć na całą ludzkość owoce odkupienia dokonanego przez Jej Syna, stara się pozyskać Chrystusowi heretyków, schizmatyków, masonów, Żydów itd.” (św. Maksymilian). 
Pragnieniem Niepokalanej jest najpierw podnieść poziom naszego życia duchowego, aż do wyżyn świętości. Potem − posłać nas na cały świat, byśmy głosili Ewangelię o Chrystusie. Nie wedle jakiejś misjonarskiej szkoły, lecz w duchu Rycerstwa Niepokalanej „starać się o nawrócenie grzeszników, heretyków, schizmatyków itd., a najbardziej masonów…”. 
Niepokalana nie nawraca sama. Dzieli się swoją posługą. Wciąga nas do tej pracy. Stąd konieczny warunek, jaki każdy wstępujący do Rycerstwa Niepokalanej musi wypełnić: „oddać się Niepokalanej na własność”. Wtedy wszystko stanie się możliwe. „Dla Boga bowiem nie ma nic niemożliwego” (Łk 1, 37). 
Jak jednak oddać się Niepokalanej, byśmy mogli głosić Chrystusa skutecznie? W duchu rycerskim? Z radą przychodzi św. Maksymilian: „Można poświęcić się Maryi w dowolnych słowach – bylebyśmy tylko zrzekli się własnej woli na korzyść Jej rozkazów, podanych nam w przykazaniach Bożych, kościelnych, w obowiązkach stanu i natchnieniach. (…) Dopiero wówczas – będąc już całkowicie posłusznymi Niepokalanej – staniemy się wzorowym narzędziem w Jej apostolskich rękach”; dopiero wówczas będziemy głosić Chrystusa w duchu Rycerstwa Niepokalanej.